ARCHITECT.NEMONEH.COM
مقاله ها
 
مقاله ها

مقالات
معماری مناطق سرد
<<ناحیه سرد

معماری مناطق سرد

اگر چه میزان سرما و دوام آن در مناطق سرد متفاوت است. ولی به طور کلی، اصولی که برای جلوگیری از اتلاف حرارت ساختمان در قسمت های مختلف این مناطق رعایت شده، یکسان و به طور عمده شبیه به اصولی است که در معماری مناطق گرم و خشک مورد توجه بوده است. با این تفاوت که در منطق سرد،ف منبع ایجاد حرارت در داخل ساختمان است. همچنین در این مناطق، تا حد ممکن تلاش شده به شکل طبیعی یا با استفاده از بخاری های بزرگ، گرمای ناشی از ]حضور[ افراد، پخت و پز یا حتی حیوانات، ساختمان گرم شود. اصول کلی و عمده که در معماری بومی این مناطق رعایت شده عبارتند از:

1- استفاده از پلان های متراکم و فشرده
2- به حداقل رساندن سطح خارجی در برابر حجم مورد پوشش
3- استفاده از مصالحی با ظرفیت و عایق حرارتی خوب
4- به حداقل رساندن سطح میزان تعویض هوای داخلی و تهویه طبیعی و در نتیجه، جلوگیری از ایجاد سوز در داخل و خروج حرارت داخلی به خارج از ساختمان
5- انتخاب بام های مسطح و نگهداری برف ر روی بام ها به عنوان عایق حرارتی.

تنها تفاوت بین معماری این مناطق و مناطق گرم و خشک، تمایل و ضرورت استفاده از حرارت ناشی از تابش آفتاب در داخل ساختمان در فصل سرد است. البته این نیاز معمولا تحت الشعاع تاثیر باد و سرمای ناشی از وزش آن بر ساختمان قرار می گیرد و در مجموع سعی شده سطح خارجی در حدافل ممکن نگه داشته شود. ولی در هر صورت برای استفاده از انرژی حرارتی حاصل از تابش آفتاب، پوشش سطوح خارجی به رنگ تیره انتخاب شده و ابعاد پنجره ها نیز نسبت به مناطق گرم و خشک افزایش یافته است.

فرم ساختمان و اقلیم :

به دلیل سرمای شدیدهوای این مناطق در فصل زمستان، فرم های باز با فرم هایی که ضلع های شمالی – جنوبی آنها بلند تر از ضلع های شرقی-غربی آنهاست مناسب نیست و بهتر است فرم ساختمان فشرده و پلان آن مربع باشد. ساختمان های دو طبقه ای که فرم آنها شبیه به مکعب است، بهترین نوع ساختمان از نظر کنترل گرمای داخلی در زمستان است.


خانه آصف وزیری در سنندج

خانه آصف وزیری از جمله ابنیه مسکونی است که با توجه به وسعت خانه توجیه طراحی آن جهت خویشاوندی به صورت گسترده، معقول و منطقی به نظر می رسد. در کنار این زندگی خویشاوندی تعبیه فضاهای مناسب جهت اسکان خدمه و فضاهای خدماتی مانند آشپزخانه، حمام، انبارف اصطبل و گلخانه (که امروزه به صورت مخروبه در آمده) به چشم می خورد. به طور کلی نحوه استقرار فضاهای فوق الذکر در سیمای کلی خانه متاثر از عوامل زیر بوده است:

الگوی ساخت "حیاط مرکزی"
عملکرد بنا
سنت و اعتقادات
اقلیم
مرحله ای بودن ساخت بنا

1- الگوی ساخت "حیاط مرکزی"

حیاط مرکزی: با استناد به گفته ها و تفاسیر افراد ساکن در این خانه، سازنده اصلی این بنا یک معمار اصفهانی الاصل بوده است و علی رقم مرحله ای بودن ساخت بنا الگوی حیاط مرکزی در آن به قوت خود باقی مانده است.

ویژگی های دیگر این بنا در قسمت به اصطلاح شاه نشین وجود یک ایوان دوستونه و دو ردیف پله در طرفین و "درداخل سکو" و استفاده از همین راه پله "ورودی" به عنوان ورودی مشترک بین شاه نشین و فضای مسکونی واقع در طرفین آن می باشد. لازم به توضیح است که اینگونه الگوی معماری مسکونی در خانه های اصفهان، تهران و... خصوصا در ابنیه مسکونی دوره قاجاریه کاملا به چشم می خورد.

2-عملکرد بنا

ضمن بررسی دقیق از این خانه مسکونی اصولی اساسی در عملکرد بنای فوق استنباط می گردد:

مسئله ارتباطات داخلی
استقرار فضاهای مسکونی جهت خدمه و رابطه آن با فضاهای خدماتی مثل آشپزخانه و غیره...
رابطه حمام و مسیر آب قنات

1- الگوی ساخت "حیاط مرکزی"

حیاط مرکزی: با استناد به گفته ها و تفاسیر افراد ساکن در این خانه، سازنده اصلی این بنا یک معمار اصفهانی الاصل بوده است و علی رقم مرحله ای بودن ساخت بنا الگوی حیاط مرکزی در آن به قوت خود باقی مانده است.

ویژگی های دیگر این بنا در قسمت به اصطلاح شاه نشین وجود یک ایوان دوستونه و دو ردیف پله در طرفین و "درداخل سکو" و استفاده از همین راه پله "ورودی" به عنوان ورودی مشترک بین شاه نشین و فضای مسکونی واقع در طرفین آن می باشد. لازم به توضیح است که اینگونه الگوی معماری مسکونی در خانه های اصفهان، تهران و... خصوصا در ابنیه مسکونی دوره قاجاریه کاملا به چشم می خورد.

3- سنت ساخت

استقرار حیاط های خصوصی تر در جوار حیاط مرکزی
ورودی متشکل از چند بند است که بند نخست آن مجزا شدن از گذر عمومی است، بند بعدی هشتی (مفصل تقسیم) و بند بعدی دالان و سپس حیاط سامل بدنه های مربوطه می باشد.

4- اقلیم

از آنجایی که شهر سنندج در ناحیه سرد و کوهستانی واقع است لذا تاثیرات مستقیم این امر در شکل گیری خانه فوق به شرح زیر منعکس می باشد:

بخش اصلی خانه برای استفاده بیشتر از تابش خورشید در شمال حیاط و رو به قبله ساخته شده است.

جبهه جنوبی فقط به صورت یک بدنه نمادین اجرا شده است (به دلیل سرد بودن منطقه کاربرد بخش تابستان نشین لازم به نظر نمی رسیده است).

استفاده از جرزهای قطور و سقف های دوجداره.

5- اصل شکل گیری تدریجی بنا

علی رقم شکل گیری تدریجی بنا الحاقات دوره های بعد هماهنگی کامل با بخش نخستین دارند و علت این امر را بایستی در سنت ساخت و فرهنگ استمرار جستجو کرد.

در این شکل گیری تدریجی، الحاقات بنا با نیازهای جدید ساکنین تطبیق یافته است.

ورودی

شکل این ورودی تبلور کاملی است از فلسفه ورودی در معماری ایران که با عقب نشینی، خود را از معبر عمومی مجزا می گرداند.

عامل ارتباط بین در ورودی و حیاط،هشتی و دالان می باشد. هشتی در این بنا مستطیل شکل است و عامل تقسیم کننده جهت فضاهای مختلف شامل شترخانه و دالان می باشد.

اختلاف سطح بیرون و حیاط از طرسق دالانی طولانی انجام می گیرد. لازم به تذکر است که جهت دستیابی راحت به آب قنات، حیاط در سطحی پایین قرار گرفته و دالان از یک طرف امکان دستیابی به سطحی پایین تر را فراهم می کند و از طرف دیگر دید مستقیم به حیاط را قطع می نماید.

حمام

حمام یکی از فضاهای اصلی تمام خانه های اعیانی ایران بوده است. در این خانه حمام دارای یکیش ورودی، یک سربینه به صورت هشتی با تزیینات و ستون های سنگی و یک حوض است.

سربینه از طریق یک فضای پنج وجهی به قسمت اصلی که محل شستشو است مرتبط می گردد. این فضا نیز به به خزینه و یک هشت وجهی که محل نظافت ویژه است مرتبط می شود.

جرزهای بسیار قطور امکان جلوگیری از اتلاف انرژی موجود در حمام را فراهم می کرده است و فضاهایی که به تدریج به بیرون منتهی می شود امکان گذار آرام از فضای گرم حمام را به فضای سرد بیرون امکان پذیر می کند (سلسله مراتب فضایی).

آب در بنا

تعلق قنات به صاحب خانه بهترین امکان استفاده فراوان از آب را برای طراحی مهیا کرده است.

آب در این بنا به صورت مورد استفاده قرار گرفته است:
تامین آب برای دو اصلی ساختمان

استفاده در حمام

برای تحقق به این دو هدف شگردی خاص به کار رفته است به این صورت که آب قنات به یک منبع در نزدیکی ورودی اصلی هدایت می گردد و این منبع فشار آب فواره ها را تثبیت می گرداند، از طرف دیگر آب حمام نیز از طریق همین منبع تامین می شود (توجه شود که چگونه با یک عمل، دو هدف به طور همزمان برآورده شده است).

خانه رهبری، تبریز

کلیه عناصر این خانه به صورت یک بلوک دو طبقه در ضلع شمالی یک حیاط وسیع شکل گرفته، و نمای آن نسبت به جنوب 15 درجه به سمت شرق چرخیده و اتاق های اصلی آن در همین جهت مستقر شده است. این اتاق ها به طور غیر مستقیم و از طریق سرسراهای ورودی به حیاط ارتباط می یابد. سازماندهی پلان ساختمان به نحوی انجام شده که فضاهای اصلی در سمت جنوب و فضاهای جانبی، مثل انبار، پستو و پلکان در سمت شمال قرار گرفته تا بدین ترتیب اتلاف حرارت فضاهای اصلی از دیوارهای سرد شمالی به حداقل ممکن کاهش یابد. مصالح اصلی بنا از آجر و خشت تشکیل شده و به طور کلی ضخامت دیوارها بسیار زیاد است به طوری که ضخامت دیوارهای شمالی به 1/60، دیوارهای شرقی و غربی به 1/20 دیوارهای جنوبی به 1/8 متر می رسد. در هر دو طبقه ساختمان نورگیری کلیه فضاهای اصلی از طریق پنجره های عریض و مرتفع چوبی انجام می شود که در زیر سرپوشیده ای نسبتا عمیق قرار گرفته است. اما علی رقم عرض زیاد ایوان، به دلیل ارتفاع زیاد آن، کلیه پنجره ها در زمستان به طور کامل در معرض تابش آفتاب قرار می گیرد.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

بررسي ابنيه سنتي /وحید قبادیان
هنر ايران / تاليف: گدار آندره / ترجمه: دكتر بهروز حبيبي تهران
منبع :
سعید سنجری فرد نویسنده :
 
مقالات
نظر شما
نام
ایمیل
تلفن
پیغام
 
 
مقالات
نظر شما

نام : امیر
پیام :لوب سایت خیلی خوبی دارید

نام : مسعود زمانیها
پیام :ممنون

نام :سارا سلطان مرادی
پیام :عالی بود اما چرا سیو نمیشه

نام :سرگل
پیام :به این مطالب خیلی نیاز داشتم ولی نامرد چرا نمیزاری سیو کنم

نام :amin
پیام :مقاله های خوبیه اما save نمیشه.

نام :nasrin
پیام :راست میگه خیلی نامردین که نمیزارین سیو کنیم

نام :farnaz
پیام :خوبه ممنون

نام :ليلا
پیام : با سلام و تشكر
مطالب خوب و ارزنده اي بود.

نام : مسعود زمانیها
پیام :با سلام خدمت دوستان عزیز
مطالبی که من و همکارانم توی این سایت ارائه دادیم توسط افراد سودجو در کل اینترنت پخش شده برای همین ما کپی کردنو محدود کردیم
اما هرکس نیاز به مقاله داره ما مقالرو براشون ایمیل می کنیم

نام :نشمیل
پیام :سلام بابت مطلب ممنون ولی عکس کم داره

نام :زهره
پیام :سلام ميشه امروز اين مقاله رو براي من ايميل كنيد ممنون

 
صفحه اصلی
صفحه اصلی
مقاله ها
مقاله ها
تمام مقاله ها ::________
به ترتیب حروف الفبا ::________
آثار معماری
آثار معماری
آرشیتکت های نمونه
آرشیتکت های نمونه
آثار آرشیتکت ها
آثار آرشیتکت ها
سبک ها
سبک ها
فرهنگستان
فرهنگستان
خبرنامه
خبرنامه
درباره ما
درباره ما
ارتباط با ما
ارتباط با ما



| صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما | نقشه سایت | مقاله ها | آثار معماری | آرشیتکت های نمونه | آثار آرشیتکت ها | سبک ها | فرهنگستان |




کلیه حقوق این سایت وابسته به گروه نمونه می باشد
بازنشر مطالب منتشر شده در نمونه، در ساير سايت‌هاي اينترنتي ممنوع است، مگر به صورت لينك به صفحه‌ي مربوط در نمونه
© 2003_2012  nemoneh.com